مشت نمونهی خروار
این کارگاه که توسط دکتر علیشاهی در دو روز ابتدایی دوره برگزار شد به مسألهی نمونهگیری که از مفاهیم کلیدی در آمار ریاضی است میپرداخت. همانگونه که در چکیدهی این کارگاه نیز ذکر شده است پرسشهای مهمی چون «چطور با نظرسنجی از تعداد نسبتاً کمی از افراد، برندهی انتخابات پیش رو را مشخص کنیم؟» و یا «چگونه با چندبار صید، علامتگذاری و رها کردن ماهیهای خاویار، ذخیرهی این نوع ماهی را در دریای خزر تخمین بزنیم؟» در حیطهی مسائلی هستند که مبحث نمونهگیری به آنها میپردازد.
مسألهای که قرار بود بستر مطرح شدن مطالب مورد نظر باشد، تخمین زدن نسبت توپهای نارنجی و سفید موجود در ظرفی پوشیده بود. در ابتدا توپها به نحوی در ظرف توزیع شده بودند که نمونهگیری از لایههای ابتدایی منجر به نمونهای تکرنگ شود تا مفهوم اریبی در نمونهگیری کم کم نمایان شود. در روند بهبود بخشیدن روش نمونهگیری، راهکاری چون همگن کردن توزیع توپها موجب نزدیک شدن به مفهوم نمونهگیری سادهی تصادفی شد. پس از تثبیت این روش، مسألهی دقت برآورد پارامتر مورد نظر مطرح بود که در اینجا نیز دانشآموزان با استفاده از نمونهگیری از توپها در پیشبرد مطلب مشارکت داشتند.
آخرین نکتهی آموزشی ارائه شده در این کارگاه استقلال دقت برآورد از حجم جامعه و وابستگی آن به اندازهی نمونه در نمونهگیری سادهی تصادفی بود وقتی اعضای نمونه از جامعهی به اندازهی کافی بزرگ انتخاب میشوند.
